Historia Togo cz. 2 – od 1960 r. do dziś

Jak już dowiedzieliście się z pierwszej części historii Togo opublikowanej dwa tygodnie temu, 27 lipca 1960 roku Togo uzyskało niepodległość.

lomc3a9.jpgPanorama Lomé, stolicy Togo

Pierwsze demokratyczne wybory prezydenckie przeprowadzono w 1961 roku, Sylvanus Olympio uzyskuje 90% głosów. Ustala on wysokość pensji, zwiększa podatek od handlu kawą i kakao, weryfikuje kontrakty handlowe kopalni fosforanów, zmniejsza liczbę żołnierzy, uzyskuje kredyt od Niemiec na powiększenie portu w Lomé i planuje utworzenie lokalnej waluty gwarantowanej przez Bundesbank i odejście od franka CFA. Drastyczne zmiany miały doprowadzić do szybkiego rozwoju kraju. Jednak 13 stycznia 1963, przy wsparciu Francji zaniepokojonej utratą wpływów w Togo, armia togijska stacjonująca w północnej części kraju morduje prezydenta w Ambasadzie Stanów Zjednoczonych w Lomé, gdzie próbował ukryć się Olympio.

sylvanusSylvanus Olympio, pierwszy prezydent niepodległego Togo

16 stycznia 1963 roku zostaje utworzony prowizoryczny rząd, na czele którego stanął mniej przełomowy Nicolas Grunitzky wraz z Antoinem Méatchi. 5 maja 1963 podpisano Konstytucję państwa rządzonego przez dwie głowy. Nicolas Grutnizky jest wspierany przez Francję i zostaje drugim prezydentem niepodległego Togo. Podtrzymuje on kontakty z Francją oraz wspiera armię togijską. Méatchi dostaje posadę wice-prezydenta, którą to funkcję dość szybko odbiera mu Grunitzky, łamiąc konstytucję. Prowokuje to niepokój ludności, która podważa autorytet Grunitzkiego i domaga się nowych wyborów.

Nicolas_Grunitzky_1964.jpgNicolas Grunitzky, syn Togijki i Niemca polskiego pochodzenia, drugi prezydent niepodległego Togo

W 1967 roku dochodzi do drugiego zamachu stanu, przeprowadzonego przez armię togijską. 31-letni porucznik-pułkownik Eyadéma Gnassingbé przejmuje władzę, znosi Konstytucję i przy poparciu Francji ogłasza się trzecim prezydentem niepodległego Togo, szefem rządu oraz ministrem obrony. Zaledwie dwa lata po osiągnięciu siłą pełni władzy Gnassingbé likwiduje wielopartyjność i staje na czele nowej, jedynej „legalnej” partii – le Rassemblement du peuple togolais – Zgromadzenie Ludu Togijskiego. W 1972 roku Gnassingbé Eyadéma zostaje oficjalnie uznany prezydentem, co bardzo szybko wykorzystuje do całkowitego stłamszenia opozycji. Osoby przeciwne władzy prezydenta-dyktatora są obserwowane, a każda akcja jest odbierana jako próbę zabójstwa, co pozwala umacniać coraz bardziej rządy Gnassingbé.

eyademaEtienne Eyadéma Gnassingbé, prezydent-dyktator

24 stycznia 1974 samolot rządowy z prezydentem na pokładzie rozbija się w okolicy Sarakawa na północnym-wschodzie. Wielu urzędników ginie w katastrofie, jednak prezydent wychodzi z wypadku niemal bez skazy, co znacznie umacnia wizerunek niemalże nieśmiertelnego wodza wśród miejscowej ludności. Etienne Eyadéma Gnassingbé – bo tak brzmi prawdziwe nazwisko prezydenta – oskarża Francję o próbę zamachu i postanawia odrzucić francuskie imię Etienne, w dokumentach widniejąc od tej pory jako Gnassingbé Eyadéma. Konsekwentne umacnianie władzy autorytarnej pozwala na ponowną wygraną wyborów w latach 1979, 1986, 1993, 1998 i 2003.

Prezydent od czasu wypadku samolotu zmienia nie tylko swoje nazwisko. Dochodzi do gwałtownego rozwoju państwa – pojawiają się znaczne inwestycje w rolnictwo – tzw. „zielona rewolucja”, która ma uniezależnić kraj od importu żywności. Znacjonalizowane zostają kopalnie fosforanów. Zmieniane są nazwy miast, aby brzmiały bardziej afrykańsko.

rolnictwo_kobieta_afryka

24 września 1986 roku dochodzi do próby zamachu stanu. Armia francuska postanawia wkroczyć na terytorium konfliktu i wesprzeć prezydenta-dyktatora, który jest wartościowym partnerem, zapewniającym stabilność handlu z Afryką francuskojęzyczną.

W latach 70-tych Togo prosperuje i przyciąga licznych inwestorów z Francji, Szwajcarii i Niemiec. Umacnia się pozycja bankowości togijskiej i kraj otrzymuje nawet przydomek Szwajcarii Afryki. Intensywnie rozwija się sektor fosforanów, kakao, kawy i drzewa palmowego. Togo jest jedynym państwem Afryki Zachodniej, który posiada port głębokomorski, umożliwiający cumowanie największych statków handlowych. Doskonała pozycja ekonomiczna sprawia, że prezydent Togo otrzymuje decydujący głos w nowopowstałej Wspólnocie ekonomicznej państw Afryki Zachodniej – CEDEAO – la Communauté économique des Etats de l’Afrique de l’Ouest. Konwencja o powstaniu CEDEAO zostaje podpisana w Lomé, gdzie znajduje się główna siedziba Wspólnoty.

ECOWAS_Bank_for_Investment_and_Development_headquarters_in_Lomé.jpgSiedziba CEDEAO w Lomé

Pod koniec lat 80-tych gospodarka światowa staje się niestabilna – rozpada się blok wschodni w Europie – spadają wpływy z eksportu, inwestorzy wycofują się z Togo. W roku 1990 kraj przeżywa poważny kryzys ekonomiczny, który doprowadza do strajków studentów i manifestacji opozycji. W odpowiedzi przywrócona zostaje wielopartyjność, powstają pierwsze partie opozycyjne, prezydent oddaje część władzy opozycji – Joseph Koffigoh zostaje mianowany szefem przejściowego rządu, trwają prace nad nową konstytucją. Nie rozwiązuje to w żaden sposób problemów ekonomicznych, opozycja nie ma realnej pozycji i bojkotuje wybory. Dochodzi do krwawych starć, w wyniku których ginie wielu Togijczyków, a spora część ludności ucieka z kraju. W 1993 dochodzi do kolejnej próby zamachu stanu. Inwestorzy wycofują się z kraju będącego kolebką chaosu. Dodatkowo w 1994 frank CFA gwałtownie traci na wartości. W 1998 partia rządząca otrzymuje 79 na 81 miejsc w parlamencie, mimo bojkotu opozycji i dramatycznej sytuacji ekonomicznej. W 2002 roku prezydent na nowo umacnia swoją władzę, co oczywiście prowadzi do kolejnego zwycięstwa w jakże demokratycznych wyborach w roku 2003.

Manifestation Togo etudiantManifestacja studentów togijskich

Gdyby dyktator był nieśmiertelny, zapewne rządziłby do dziś. W 2005 roku jednak Gnassingbé Eyadéma umiera na zawał serca na pokładzie państwowego samolotu. 38 lat rządów – najdłużej rządzący dyktator w Afryce – nawet po jego śmierci nie pojawi się demokracja. Kilka dni po śmierci Eyadémy togijska armia wspiera objęcie rządów przez jego syna Faure, który ogłoszony jest prezydentem, jednak pod naciskiem wspólnoty międzynarodowej i protestów miejscowej ludności dymisjonuje z funkcji. Naturalnie dwa miesiące później zostaje „demokratycznie” wybrany otrzymując 60% głosów.

faure Togo-PresFaure Gnassingbé, czwarty i obecny prezydent niepodległego Togo

W 2009 dochodzi do kolejnej próby zamachu stanu – tym razem winnym zostaje uznany brat Faure’a – Katcha, który zostaje skazany na 20 lat więzienia. W 2010 Faure zostaje ponownie wybrany, otrzymując po raz kolejny 60,9% głosów. Utwierdziwszy swoją władzę Faure może oddać się świętowaniu 50-lecia uzyskania niepodległości. W 2010 roku zostaje umorzone 95% długu Togo, celem umożliwienia dalszego rozwoju państwa. W 2015 roku Faure zostaje ponownie wybrany na prezydenta, otrzymując niezwykle zaskakujący wynik 58%… Obecnie Togo jest krajem rozwijającym się, jednak niedostatecznie szybko, aby nadążyć za potrzebami rosnącej stale młodej populacji. Największym problemem jest bieda – w 2011 roku 52,5% populacji znajdowało się na poziomie skrajnej biedy (nowszych danych statystycznych brak), bezrobocie – 7% w 2014 roku wg liczb oficjalnych, w praktyce wskaźnik osób bez stałej pracy jest znacznie wyższy, a emigracja młodych jest niemalże jedynym sposobem na znalezienie pracy. W kraju, który jest głównym dostawcą cementu dla państw sąsiednich, w którym tylko 20% dróg jest utwardzonych – jest wiele do zrobienia, są ludzie do pracy, brakuje tylko mądrej polityki, która nie ma szans się narodzić, jeśli przy korycie od 50 lat siedzi jedna rodzina, pławiąca się w luksusie.

palais maxresdefaultPałac prezydencki w Lomé

palais delegation_et_le_presidentWnętrze pałacu prezydenckiego

ville832305_2.jpgPrzeciętny krajobraz Togo

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s