Togijskie święta i rytuały.

Oprócz świąt, które są nam znane z religii chrześcijańskiej czy islamu, w Togo praktykowana jest niezliczona ilość świąt i rytuałów, które pewnie można by określić mianem pogańskich, albo po prostu nazwać je tradycjami. Większość świąt tradycyjnych ma związek ze zbiorami – manioku, fasoli, pochrzynu – i odbywają się na terenie całego Togo w różnych terminach. Jednak poza odpowiednikiem polskich Dożynek, Togijczycy świętują w tradycyjny sposób także przejście w dorosłość czy przełomowe momenty historii.

Święto Evala, odbywające się co roku na północy kraju – w rejonie Kara – gromadzi rzesze widzów z pobliskich wiosek. Evala, inaczej święto walki, to rytuał przejścia osiemnastoletnich chłopców w dorosłość. Rywalizują oni ze sobą przez tydzień, prowadząc „walki”, przypominające zapasy, aby wyróżnić się swoją siłą, wytrzymałością, ale także elegancją w tańcu – nieodzowną częścią Evali są bowiem rytualne tańce w kręgu widzów. Przygotowania trwające wiele miesięcy kończą się tygodniowym świętowaniem począwszy od drugiej soboty lipca.

Na filmie święto Evala – mniej więcej od połowy widać „walki”.

Prócz lokalnie celebrowanych tradycji na terenie Glidji-Aného co roku odbywa się święto Epé-Ekpé, gromadzące przybyszów z pozostałych krajów Afryki Zachodniej. Jest to tradycja ludu Mina, zasiedlającego tereny Ghany, południowej części Togo oraz Beninu. Główną atrakcją święta jest procesja Kpessosso, czyli świętego kamienia w kierunku jeziora Togo oraz tańce wyznawców voodoo w ozdobnych strojach. Ujawnienie koloru kamienia jest kluczowym momentem ceremonii, będącym zapowiedzią wydarzeń nadchodzącego roku. Niebieski zapowiada bogate zbiory, czerwony zwiastuje wojnę, czarny głód i powodzie, a biały pokój i szczęście. Święto odbywa się w niezmienionej formie od ponad 300 lat, kiedy lud Guin-Mina przesiedlił się z terytorium dzisiejszej Ghany w okolice Aného w południowym Togo.

Tradycyjne tańce w oczekiwaniu na święty kamień

 

Procesja świętego kamienia

 

Specyficznym świętem jest Gadao-Adossa, odbywające się w rejonie Sokodé w centrum kraju. Lokalna społeczność Tem jest w większości muzułmańska, a czas liczony jest według islamskiego kalendarza księżycowego. Gadao-Adossa to dwa święta, obchodzone jednocześnie, w 3 miesiącu kalendarza księżycowego – zwykle w okolicach stycznia. Adossa nazywane jest świętem noży, celebrującym obfite plony. Gadao natomiast ma na celu oddanie czci przodkom.

Taniec noży Adossa

Adossa-Gadao 2016 w Sokodé

Spektakl jeździecki w Sokodé podczas Adossa-Gadao

O święcie historycznym ludu Ewé – Agbogboza – pisałam już w poście o historii Togo. Poniżej film z uroczystości.

Na filmie widać pozostały fragment muru Agokoli, którego krwawe rządy zmusiły lud Ewé do ucieczki

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s